Toekomstbestendige Bedrijventerreinen
& Netcongestie
Duurzame bedrijventerreinen is niet alleen een speerpunt van Bedrijven Contact Heerde maar ook van Wethouder Klaas Harink, Gemeente Heerde. Provincie Gelderland ondersteunt projecten om bedrijventerreinen te verduurzamen en het organiserend vermogen te vergroten. Om deze doelstellingen te realiseren is het Parkmanagement opgericht onder de vlag van Bedrijven Contact Heerde.
Verduurzamen voor ondernemers is geen eenvoudige taak, daarbij komt dat de ondernemer ook nog eens vaak tegen gebrek aan tijd en/of kennis loopt waardoor potentiële plannen blijven liggen.
Echter doordat we in ons gehele land op dit moment te maken hebben met netcongestie op het energienet, feitelijk is dit een file op ons stroomnetwerk, is de opgave voor ondernemers om te verduurzamen in een stroomversnelling te komen. Uiteraard geven de hoge kosten voor energie en gas ook een duwtje in de rug.
Onder leiding van de parkmanager is er een werkgroep samengesteld bestaande uit enkele enthousiaste ondernemers, veelal grootverbruikers gevestigd in onze gemeente.
Middels een co-subsidie vanuit de Provincie en een bijdrage vanuit Gemeente Heerde was het in de periode van 1 December 2022 tot 1 December 2024 mogelijk om parkmanager Esther Foppen-Bouwman aan te stellen.
Met ingang van 2025 is financiële funding van de parkmanager o.a. gefaciliteerd door Gemeente Heerde, het OFGH, Bedrijven Contact Heerde en subsidie vanuit Provincie Gelderland ten behoeve van het KVO project;
Energie in de toekomst
Een vraag die we onszelf nu mogen stellen is; hoe gaan we de komende 10 jaar onze bedrijfsactiviteiten uitvoeren en ons wagenpark electrificeren zonder de garantie dat er voldoende stroom beschikbaar is?
Het onderstation in Hattem is overbelast, er is op dit moment al een kritisch punt bereikt en de codering staat op rood. Terugleveren van opgewekte energie op het net is stopgezet.
TenneT heeft in 2023 een netcongestie onderzoek uitgevoerd maar helaas zijn er maar 35 bedrijven binnen de provincies Flevoland, Gelderland en Utrecht die bereid zijn om te piekshaven; dat wil zeggen geen energieverbruik in de piekmomenten wanneer de vraag naar energie het hoogst is.
Een bedrijf dat zonnepanelen wil plaatsen op het dak wordt op dit moment geadviseerd dit niet te doen. De opgewekte energie kan niet op het net gestuurd worden en gaat feitelijk verloren in de avonden en weekenden.
Wat kan er dan wel?
Smart Energy Hub op Bedrijventerrein Europaweg/Molenweg
Een Energy Hub kan een oplossing bieden voor ondernemers in Heerde & Wapenveld.
Energy Hubs leggen slimme verbindingen tussen de productie, de opslag en het verbruik van duurzame energie.
Op dit moment heeft de werkgroep TBB presentaties bijgewoond van o.a. Kenter, Firan, Groendus & Energy Check. De werkgroep heeft advies ingewonnen van diverse experts en een stappenplan opgesteld waarin 1 sleutelwoord wordt toegepast; collectief.
Grootverbruikers in Heerde & Wapenveld zitten aan de piek van hun gecontracteerde vermogen. Verhogen van de bestaande aansluiting is niet mogelijk, het net zit aan haar maximale capaciteit. Steeds vaker gaan deze bedrijven over hun piekvermogen waarna er boze brieven op de deurmat vallen met forse boetes.
Een aantal bedrijven geeft aan voldoende duurzame energie op te wekken en heeft daarmee ook ruimte binnen het GTV ( gecontracteerd vermogen ) dit vermogen kan wellicht aan de buurman worden toegekend zodat daar geen stagnatie van de bedrijfsvoering ontstaat.
Door als grootverbruikers gezamenlijk de krachten te bundelen, GTV’s te koppelen in een groeps-TO ( Groeps Transport Overeenkomst ) te sluiten met Liander en daarbij actief te sturen op energiebesparing achter de meter, maar ook piekshaving toe te passen, helpen we elkaar!
Samenwerken blijkt de sleutel naar energie in de toekomst.
Stappenplan
Stap 1; Initiëren
Inventarisatie gecontracteerde vermogens, probleemdefinitie, consortiumvorming en ambitiebepaling
Stap 2; Verkennen
Werkelijk verbruik meten & in kaart brengen via dashboard van www.bedrijventerreinaanpak.nl
Stap 3; Schetsontwerp energy hub
Inventarisatie van groei -en verduurzamingswensen onder de ondernemers, energieverkenning van energieprofielen, technische toets, financiële toets en juridische check
Stap 4; Ontwerpen
Ontwikkelen van een haalbaar ontwerp en exploitatiemodel, samenwerkingsvorm, ontwerpaanpak, financieringsbesluit
Stap 5; Realiseren
Contractering, formaliseren van afspraken, oprichten entiteit, technische realisatie, beheer, onderhoud en exploitatie
Waar staan we nu?
Projectbeschrijving netcongestie & ontwikkeling Energy Hub Europaweg/Molenweg – Gemeente Heerde
Sinds 2022 werkt de stuurgroep Energy Hub Europaweg/Molenweg aan oplossingen voor de toenemende netcongestieproblematiek waar grootverbruikers in de gemeente Heerde tegenaan lopen. Deze problematiek belemmert niet alleen de groei van individuele bedrijven, maar vormt ook een risico voor de verdere verduurzaming en economische ontwikkeling van het bedrijventerrein.
Om tot toekomstbestendige oplossingen te komen heeft de werkgroep in een vroeg stadium de ondersteuning van FIRAN ingeroepen. Doel was het verkennen en uitwerken van oplossingsrichtingen die ondernemers in staat stellen te blijven groeien, verder te verduurzamen en hun bedrijfsvoering toekomstbestendig in te richten.
Inventarisatie en analyse
Als eerste stap is via Bedrijventerreinaanpak.nl een uitgebreide inventarisatie uitgevoerd onder lokale grootverbruikers. Met behulp van hun software zijn ruim 40 vragen gesteld aan ondernemers, gericht op het huidige én toekomstige energieprofiel. Deze inventarisatie bood inzicht in onder andere:
- huidig energieverbruik en contractueel vermogen;
- verwachte groei en elektrificatie;
- opwekpotentie en flexibiliteit;
- knelpunten door netcongestie.
Op basis van deze opgehaalde data heeft Firan een analyse uitgevoerd en een schetsontwerp met vier oplossingsrichtingen ontwikkeld.
Ontwikkeling Energy Hub – fasering
Binnen het door Firan gehanteerde stappenplan voor de ontwikkeling van een Energy Hub zijn fase 0, 1 en 2 inmiddels succesvol doorlopen en gerealiseerd. Deze fases omvatten onder meer:
- probleemdefinitie en scopebepaling;
- datagedreven analyse van energiestromen;
- verkenning van oplossingsscenario’s.
Voor fase 3 heeft de werkgroep bewust gekozen om over te stappen naar een andere specialistische partner.
Verdieping met Enerzien
Vanaf deze fase is Enerzien (Amsterdam) betrokken: een ervaren netarchitect met brede praktijkervaring in projecten rondom netcongestie. Met Enerzien wordt nadrukkelijk breder gekeken dan uitsluitend het sluiten van een Groeps Transport Overeenkomst (GTO) met netbeheerder Liander. Onderzochte oplossingsrichtingen zijn onder andere:
- cable pooling;
- piekshaving;
- alternatieve en lokale duurzame energiebronnen;
- slimme netarchitecturen en flexibiliteitsoplossingen.
Enerzien start in februari 2026 met het opstellen van een impactoverzicht, waarin technische, financiële en organisatorische consequenties inzichtelijk worden gemaakt.
Juridische en organisatorische borging
Parallel hieraan doorloopt de stuurgroep een traject met KplusV om te onderzoeken welke entiteitsvorm het beste past bij deze groep ondernemers. Dit is essentieel, aangezien een GTO uitsluitend kan worden afgesloten door een collectieve entiteit die alle betrokken partijen vertegenwoordigt richting Liander.
Financiering en organisatie
Het project is mogelijk gemaakt door een combinatie van:
- subsidie vanuit RegioDeal Zwolle met behulp van VNO-NCW
- een financiële bijdrage van de Gemeente Heerde;
- ondersteuning vanuit het Ondernemersfonds Heerde (OFGH).
- subsidie vanuit Provincie Gelderland ( nog in aanvraag )
Bedrijven Contact Heerde (BCH) is opdrachtgever en nauw betrokken bij het project. Vanuit BCH is een procesregisseur aangesteld: parkmanager Esther Foppen-Bouwman, die de voortgang en samenwerking tussen alle partijen coördineert.
Stip op de horizon
De uiteindelijke ambitie is het realiseren van een Groeps Transport Overeenkomst met Liander, waarmee lokaal duurzaam opgewekte energie optimaal benut kan worden. Concreet betekent dit onder meer:
- duurzame energie, opgewekt op het dak van Lagemaat Sloopwerken (te plaatsen op het nieuw te bouwen pand aan de Molenweg), kan worden afgenomen door omliggende grootverbruikers;
- het nieuwbouwpand van Lagemaat kan beschikken over een grootverbruikaansluiting met gecontracteerd vermogen vanuit het groepscontract;
- Dalli De Klok B.V. kan haar bedrijfsprocessen laten groeien zonder tegen de huidige vermogenslimieten aan te lopen;
- het project ondersteunt Koninklijke Van der Most in haar ambitie om het energieverbruik te verminderen en uiterlijk in 2030 energieneutraal te opereren;
- Bolletje kan door deelname aan een GTO het gasverbruik reduceren en het productieproces gefaseerd elektrificeren, ondanks de beperkte mogelijkheden voor zon-op-dak;
- Hegin Metalfinishing kan meer duurzame energie inzetten in het productieproces en mogelijke uitbreiding van machines faciliteren.
Laadbehoefte en elektrificatie mobiliteit
Naast het faciliteren van bedrijfsprocessen en productie is binnen het project nadrukkelijk aandacht voor de toenemende laadbehoefte van bedrijven op het bedrijventerrein. De elektrificatie van mobiliteit – waaronder elektrische personenauto’s, vrachtwagwens en bestelwagens en in de toekomst mogelijk ook zwaar transport – leidt tot een groeiende vraag naar betrouwbare en voldoende beschikbare laadinfrastructuur.
Binnen de ontwikkeling van de Energy Hub wordt onderzocht hoe deze laadbehoefte collectief en toekomstbestendig kan worden ingepast, zonder de bestaande netcapaciteit verder onder druk te zetten. Door slim gebruik te maken van:
- collectieve energieafspraken,
- lokale duurzame opwek,
- piekshaving en flexibiliteit,
- en een mogelijke Groeps Transport Overeenkomst,
kan laadinfrastructuur worden gefaciliteerd die aansluit bij zowel de huidige als toekomstige mobiliteitsbehoefte van ondernemers op het terrein.
Hiermee wordt niet alleen invulling gegeven aan duurzaamheidsdoelstellingen, maar wordt ook voorkomen dat laadvoorzieningen een extra knelpunt vormen in de bedrijfsvoering en verdere groei van de betrokken ondernemingen.
Met dit project zet de stuurgroep een belangrijke stap richting een toekomstbestendig, duurzaam en economisch vitaal bedrijventerrein in Heerde.